ขั้นตอนการสร้างกรอบแนวคิดวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์
การสร้างกรอบแนวคิดงานวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์ คือ การนำทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ (เช่น อุปสงค์-อุปทาน, การผลิต, การเติบโต) มาประยุกต์ใช้เพื่อระบุตัวแปรต้น (ปัจจัยส่งผล) และตัวแปรตาม (ผลลัพธ์) แล้วแสดงความสัมพันธ์ผ่านแผนภาพหรือสมการ เพื่อกำหนดทิศทางในการเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ ขั้นตอนการสร้างกรอบแนวคิดวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์ ที่สำคัญคือทบทวนวรรณกรรม กำหนดตัวแปร สร้างแบบจำลอง และสรุปเป็นโมเดลที่ชัดเจน
ขั้นตอนการสร้างกรอบแนวคิดงานวิจัยเศรษฐศาสตร์
- ทบทวนวรรณกรรมและทฤษฎี (Literature Review): ค้นหาทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อ เช่น ถ้าศึกษาเรื่องรายได้ครัวเรือน ให้ใช้ทฤษฎีทุนมนุษย์ (Human Capital Theory)
- ระบุตัวแปร (Identify Variables):
- ตัวแปรตาม (Dependent Variable): สิ่งที่ต้องการศึกษา (เช่น รายได้, ปริมาณการผลิต, อัตราเงินเฟ้อ)
- ตัวแปรอิสระ/ตัวแปรต้น (Independent Variable): ปัจจัยที่คาดว่ามีอิทธิพล (เช่น การศึกษา, ประสบการณ์, นโยบายรัฐ)
- สร้างความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร (Determine Relationships): กำหนดว่าตัวแปรส่งผลกระทบกันอย่างไร (+/-) โดยอาจใช้สมการจำลอง เช่น Y=β0+β1X1+ϵcap Y equals beta sub 0 plus beta sub 1 cap X sub 1 plus epsilon
𝑌=𝛽0+𝛽1𝑋1+𝜖
- เขียนแผนภาพกรอบแนวคิด (Visualize): ใช้แผนภาพกล่องและลูกศรแสดงความสัมพันธ์
- ตัวอย่าง: [Education,Experience]→[Income]open bracket cap E d u c a t i o n comma cap E x p e r i e n c e close bracket right arrow open bracket cap I n c o m e close bracket
[𝐸𝑑𝑢𝑐𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛,𝐸𝑥𝑝𝑒𝑟𝑖𝑒𝑛𝑐𝑒]→[𝐼𝑛𝑐𝑜𝑚𝑒]
- ตัวอย่าง:
รูปแบบกรอบแนวคิดที่นิยม
- กรอบแนวคิดเชิงพรรณนา (Diagrammatic): ใช้ลูกศรเชื่อมโยงตัวแปร
- กรอบแนวคิดเชิงแบบจำลองสมการ (Modeling): ใช้สมการเศรษฐมิติ (Econometric Model) เพื่อทดสอบสมมติฐาน
ข้อควรระวัง
- ต้องระบุตัวแปรควบคุม (Control Variables) เพื่อลดความคลาดเคลื่อน
- กรอบแนวคิดควรสอดคล้องกับวัตถุประสงค์และคำถามการวิจัยอย่างชัดเจน
- อาจต้องปรับปรุงกรอบแนวคิดหากพบข้อมูลใหม่ระหว่างทำวิจัย
การวางโครงสร้างกรอบการวิจัยในสาขาเศรษฐศาสตร์นั้นเกี่ยวข้องกับจัดระเบียบการศึกษาของคุณโดยใช้ลำดับขั้นตอนที่ชัดเจนและมีเหตุผล เริ่มจากคำถามวิจัยไปสู่ข้อสรุปที่อิงตามหลักฐาน โดยทั่วไปแล้วจะรวมทั้งกรอบทฤษฎีและกรอบแนวคิดเข้าไว้ด้วยกันกรอบการวิจัยทางเศรษฐศาสตร์ที่แข็งแกร่งเน้นการระบุความสัมพันธ์เชิงสาเหตุ การทดสอบสมมติฐาน และการแยกแยะอย่างชัดเจนระหว่างตัวแปรอิสระและตัวแปรตาม
ต่อไปนี้คือเทคนิคสำคัญในการวางโครงสร้างกรอบงานวิจัยทางเศรษฐศาสตร์:
1. กำหนดส่วนประกอบหลัก
กรอบการวิจัยทางเศรษฐศาสตร์มาตรฐานควรประกอบด้วยสิ่งต่อไปนี้:
- บทนำ:กำหนดปัญหาการวิจัยและวัตถุประสงค์ของการศึกษา
- กรอบแนวคิดเชิงทฤษฎี:ทบทวนทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์และเอกสารทางวิชาการที่มีอยู่ซึ่งช่วยอธิบายปัญหาดังกล่าว
- กรอบแนวคิด:ระบุตัวแปรหลักและแสดงความสัมพันธ์ระหว่างสาเหตุและผลลัพธ์ (โดยใช้แผนภาพหรือแบบจำลอง)
- ระเบียบวิธีวิจัย:อธิบายวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลและวิธีการทางเศรษฐศาสตร์ (เช่น การวิเคราะห์ถดถอย แบบจำลอง)
- ผลการศึกษาและการอภิปราย:นำเสนอข้อค้นพบและนัยสำคัญของข้อค้นพบ โดยมีข้อมูลสนับสนุน
2. ระบุตัวแปรและความสัมพันธ์
- กำหนดตัวแปรหลัก:ระบุตัวแปรตาม (ผลลัพธ์) และตัวแปรอิสระ (ปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง)
- กำหนดความสัมพันธ์:พิจารณาว่าความสัมพันธ์นั้นเป็นความสัมพันธ์โดยตรง โดยอ้อม หรือได้รับอิทธิพลจากตัวแปรตัวกลาง/ตัวแปรปรับเปลี่ยน
- กำหนดบริบท:ใช้หัวข้อที่เฉพาะเจาะจงและแคบลงเพื่อให้การวิจัยสามารถจัดการได้ง่ายขึ้น เช่น การจำกัดการศึกษาเรื่องเงินเฟ้อให้อยู่ในภูมิภาคหรือภาคส่วนใดภาคส่วนหนึ่งโดยเฉพาะ
3. พัฒนาพื้นฐานทางทฤษฎี
- ทบทวนวรรณกรรม:ค้นหางานวิจัยที่มีอยู่แล้ว (เช่น Google Scholar) เพื่อค้นหาทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง
- ตั้งสมมติฐาน:พัฒนาสมมติฐานที่ชัดเจนและสามารถทดสอบได้ โดยอิงจากทฤษฎีเศรษฐศาสตร์
- ประยุกต์ใช้แบบจำลอง:ระบุแบบจำลองทางเศรษฐศาสตร์เฉพาะ (เช่น อุปสงค์-อุปทาน การเลือกอย่างมีเหตุผล) ที่จะใช้ในการวิเคราะห์ตัวแปร
4. การจัดโครงสร้างข้อโต้แย้ง (เทคนิคการร่าง)
- โครงสร้างแบบพีระมิดกลับหัว:เริ่มต้นด้วยคำถามวิจัยที่เฉพาะเจาะจงและข้อค้นพบที่สำคัญที่สุดในส่วนบทนำ (BLUF: สรุปประเด็นสำคัญไว้ด้านหน้า)
- หนึ่งความคิดหลักต่อหนึ่งย่อหน้า:แต่ละย่อหน้าควรกระชับ ตรงประเด็น (3-5 ประโยค) และจัดเรียงอย่างเป็นระบบ
- ประโยคประธานเป็นผู้กำหนด:ใช้ประโยคประธานเป็นผู้กำหนดเพื่อให้เข้าใจง่าย (เช่น “ฉันประเมินแบบจำลอง” แทนที่จะเป็น “แบบจำลองถูกประเมิน”)
- ใช้ภาพประกอบ:ใช้ตาราง กราฟ และผังงานเพื่อแสดงกรอบแนวคิดและผลการค้นพบข้อมูล โดยต้องแน่ใจว่าเข้าใจได้ง่ายด้วยตนเอง
5. สรุปโครงร่างให้เสร็จสมบูรณ์
- ตรวจสอบความสอดคล้อง: ตรวจสอบให้แน่ใจว่าคำถามวิจัย สมมติฐาน การทบทวนวรรณกรรม และระเบียบวิธีวิจัยมีความสอดคล้องกัน
- ระบุข้อจำกัด:โปรดอธิบายข้อจำกัดของแบบจำลองและข้อมูลของคุณอย่างชัดเจน
- เน้นที่ผลงาน:ระบุให้ชัดเจนว่ากรอบแนวคิดของคุณเพิ่มองค์ความรู้ใหม่ใดให้กับงานวิจัยทางเศรษฐศาสตร์ที่มีอยู่แล้ว
เครื่องมือที่แนะนำ
- โปรแกรมจัดการเอกสารอ้างอิง:ใช้เครื่องมืออย่าง Zotero หรือ Mendeley ในการจัดการเอกสารทางวิชาการ
- แผนภาพเส้นทาง:ใช้แผนภาพเพื่อแสดงภาพความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรในกรอบแนวคิดของคุณ
อ้างอิง

